Over glazen bollen (en de kracht van taal)

Dinsdag 2 mei 2019

‘U gaat last krijgen van eetlustvermindering’ – zegt de diëtiste van het ziekenhuis terwijl de eerste chemo door het infuus loopt. Interessant, denk ik vrijwel meteen. Deze dame heeft blijkbaar een glazen bol waarmee ze de toekomst in kan kijken. Sterker nog, ze kan blijkbaar zelfs mijn toekomst voorspellen.
.
Gelukkig ben ik me al een tijdje bewust van de kracht van taal. De taal die ik tegen mezelf spreek en ook de taal van en naar anderen. Altijd als er zo’n soort zin gezegd wordt, komt er een ‘Echt niet!’ reactie in me op. Waarschijnlijk is dit geboren op het moment dat een bevriende mentor van mijn ouders zei dat de overstap van Havo naar het HBO mij niet zou lukken. Ook toen de huisarts me vertelde dat ik de rest van mijn leven schildkliermedicatie moest slikken, dacht ik: “Dat zullen we nog wel eens zien”.
.
Het is ook een heel beperkende gedachte of zin. Als ik het voorbeeld van de huisarts neem. De rest van mijn leven (toen 38) zou best nog wel even kunnen duren. De wetenschap staat niet stil, dus in mijn ogen ook een blijk van wantrouwen. Tegelijkertijd zijn dit soort zinnen zo gangbaar en geaccepteerd, dat het makkelijk is om dit voorspellende effect over het hoofd te zien.
.
Ik kan de ander niet veranderen, hooguit bewust maken van dit fenomeen. Een kleine correctie in de zin is al genoeg. ‘U zou last kunnen krijgen van eetlustvermindering’, houd de opties open en bereid me tegelijkertijd voor op wat er mogelijk komen gaat.
.
Wat altijd in mijn (en jouw 😉) cirkel van invloed ligt is zelf de vertaalslag maken, hardop of in mijn hoofd. Check maar eens of je situaties kan terug halen waarbij iemand (of jijzelf 😉) een glazen bol schijnt te hebben. Ben benieuwd wat je tegen komt.